Kothe Kharak Singh

ਕੋਠੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਨਾਵਲ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦਾ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਪੁਰਸ਼ਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਨਾਵਲ ਹੈ । ਨਾਵਲ ਦੇ ਛਪਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਾਵਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ ਹੈ । ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਰਾਧਾ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਧੜਕਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਬਹਿਲੋ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਆਖੰਡ ਪਾਠ ਦਾ ਭੋਗ ਪੈਣਾ, ਕੀਰਤਨ ਦਰਬਾਰ, ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਜੱਥਿਆਂ ਅਤੇ ਢੱਡੀ ਜੱਥਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਾਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਮੋਹਲੀਆਂ ਵਿਚ ਲੱਡੂ, ਜਲੇਬੀਆਂ, ਪਕੋੜੇ, ਪਟਾਸੇ ਅਤੇ ਖਿਲੌਣਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਸਜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਚੂੜੀਆਂ, ਘੁਂਘਰੂਆਂ, ਤੇ ਗਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਧੀਮੀਆਂ ਧੁਨਾਵਾਂ ‘ਚ ਰੰਗ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੌਕਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਅਖਾੜੇ ਵੀ ਗੋਲ ਰੰਗ ਮਚਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੇ ਬਲ-ਬੁਤੇ ਨਾਲ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਜੌਹਰ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
“ਕੋਠੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ” ਨਾਵਲ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਸਮੂਹਿਕ ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਝਲਕ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।