Nange Pairan Da Safar

ਨੰਗੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਿਕਾ ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦਰਦ, ਸੰਘਰਸ਼, ਸਮਾਜਕ ਵਿਸ਼ਮਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਲੇਖਿਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਅ ਤੱਕ ਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਸਹਜਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਸ ਸਮਾਜਿਕ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਮੀਰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਕਲੀਫਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਲੇਖਿਕਾ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਗਰੀਬ ਔਰਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ “ਮਾਂ” ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ — ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਜੋ ਅਮੀਰ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਤਾਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਘਾਟ ਹੀ ਘਾਟ ਸੀ। ਅਮੀਰਤਾ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਹਿੱਸੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਦ, ਮੰਗ ਅਤੇ ਬੇਬਸੀ ਹੀ ਆਈ।

ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ ਨੇ ਇਸ ਰਚਨਾ ਰਾਹੀਂ ਔਰਤ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਉਸਦੀ ਚੁੱਪੀ, ਤੇ ਸਮਾਜਕ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਗਹਿਰਾ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨੰਗੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜੀਵਨੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਰੂਹਾਨੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ ਜੋ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਝੰਝੋੜ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।