Taushali Di Hanso

“ਤੌਸ਼ਾਲੀ ਦੀ ਹੰਸੋ” ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇ ਕਲਪਨਾਤਮਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਿਛੋਕੜ ਕਾਲਿੰਗਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੜਾਈ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੌ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੇਖਕ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਕਾਰੂਬਾਕੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਦਰਭਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰੇ ਕਿਰਦਾਰ ਆਪਣੀ ਕਲਪਨਾ ਰਾਹੀਂ ਰਚੇ ਹਨ।
ਕਹਾਣੀ ‘ਚ “ਹੰਸੋ” ਨਾਮ ਦੀ ਨਾਇਕਾ, ਕਾਲਿੰਗਾ ਦੇ ਪੁਰਾਤਤਵ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਇੱਕ ਕਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਰੂਹ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, ਧੌਲਗਿਰੀ ਅਤੇ ਖੰਡਗਿਰੀ ਵਰਗੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰਤਾ ਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਚਿੰਤਨ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।
“ਤੌਸ਼ਾਲੀ ਦੀ ਹੰਸੋ” ਮਨੁੱਖੀ ਚੇਤਨਾ, ਇਤਿਹਾਸ, ਤੇ ਆਤਮਿਕ ਬਦਲਾਅ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਲਪਨਾ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਲਕੀਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।