Puranmashi

“ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ” ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪਿੰਡ-ਜੀਵਨ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਤਿਆਗ ਦੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਧਾਰਣ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀ-ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਟਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਲਾਜ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਖੁਦ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਚੰਨੋ ਅਤੇ ਕਰਮਾ ਨਾਮਕ ਦੋ ਕਿਰਦਾਰ ਹਨ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ‘ਚ ਹੀ ਪਿਆਰ ਉੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਪਿਆਰ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ‘ਚ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਚੁਗਲਖੋਰੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਦਬਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਲਤਫਹਿਮੀਆਂ ਦੀ ਭੇਂਟ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਾਨਣ ਦਾ ਭਰਾ ਕਰਤਾਰ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਨਣ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਅਸਲ ‘ਚ ਰੂਪ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਬੰਦੇ ਲਈ ਹੈ — ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕਰਕੇ ਇਹ ‘ਇਜ਼ਤ ਦਾ ਸਵਾਲ’ ਸਮਝਦਾ ਹੋਇਆ ਮਾਮਲਾ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
“ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ” ਨਾਵਲ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਇੱਜ਼ਤ ਵਿਚਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੀ ਸੋਚ, ਲੋਕ ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਨਰਮੀ ਤੇ ਕਠੋਰਤਾ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਪਿਆਰ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੁਖੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਠਕ ਦੇ ਦਿਲ ‘ਚ ਡੂੰਘੀ ਛਾਪ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।