Jameela

ਪੁਸਤਕ “ਜਮੀਲਾ” ਕਿਰਗਿਜ਼ ਲੇਖਕ ਚਿੰਗੀਜ਼ ਆਈਤਮਾਤੋਵ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਕਿੱਸਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਨਾਇਕ ਦਨਿਆਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ ਸਿਪਾਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਦਿਲ ਬੜਾ ਖ਼ਰਾ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੂਪਵਤੀ ਕੁੜੀ ਜਮੀਲਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪਤੀ ਵੀ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ ਜੰਗ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਮੀਲਾ ਜਦੋਂ ਮੋਰਚੇ ਲਈ ਅਨਾਜ ਵਗੈਰਾ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਨਿਆਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਦਨਿਆਰ ਦਾ ਦਿਲ ਜਮੀਲਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਜਜ਼ਬਾਤ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਰਗਿਜ਼ ਕਹਾਵਤ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ “ਅਸਲ ਤੇ ਖਰਾ ਮਨੁੱਖ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਝੀਲ ਵਾਂਗ ਡੂੰਘਾ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋਵੇ।” ਇਹ ਕਹਾਵਤ ਦਨਿਆਰ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ‘ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਖਰੀ ਉਤਰਦੀ ਹੈ।

ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, “ਜਮੀਲਾ” ਪਿਆਰ, ਮਨੁੱਖੀ ਜਜ਼ਬਾਤ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਨਿਆਰ ਅਤੇ ਜਮੀਲਾ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਲ ਦੀ ਖ਼ਰਾਸਤ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸ਼ਫ਼ਾਫ਼ੀਅਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਦਰਜੇ ਦਾ ਹੈ।