Partapi

ਨਾਵਲ “ਪਰਤਾਪੀ” ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ ਪਰੰਤੂ ਗਹਿਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਸਧਾਰਨ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼, ਤੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਵਰਗ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਠਕ ਉਸ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਜੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡੇ ਹਨੇਰੀ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਵਾਲੀ ਰਾਤ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪਿੰਡ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਸਮੂਹਕ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਰੌਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਲੋਕ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਡਰ ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿਚ ਝੁੱਗੀਆਂ ਦੀ ਓਟ ਲੱਭਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਨਾਵਲ ਦੇ ਦਿਲ ਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੋਮੈਂਟਸ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਹਨੇਰਾ, ਗੱਜਦੀਆਂ ਬਿਜਲੀਆਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੰਬਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚੁਪ ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਡਰ ਨੂੰ ਬੜੀ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਾਲ ਉਕੇਰਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਰਾਹੀਂ ਲੇਖਕ ਨੇ ਸਿਰਫ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਮ ਪਿੰਡਵਾਸੀ ਦੀ ਅਸਹਾਇਤਾ, ਆਰਥਿਕ ਅਸਮਰਥਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਚੀਰ-ਫਾੜ ਕੀਤੀ ਹੈ।
“ਪਰਤਾਪੀ” ਸਿਰਫ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜੜਾਂ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਮਿੱਟੀ ‘ਚ ਜੰਮਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਉਡੀਕਾਂ, ਡਰਾਂ ਅਤੇ ਅਣਕਹੀਆਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾਤਮਕ ਪਰੰਤੂ ਕੱਚੀ ਮਿੱਟੀ ਵਰਗੀ ਖਰੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਹੈ।