Soorme

“ਸੂਰਮੇ” ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ-ਕਲਪਨਾਤਮਕ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਧਾਤ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਥਾ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਤੋਂ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਰਚੀ ਗਈ ਹੈ — ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਲੋਹੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾ ਕੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਘੜਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਪਿਤਲ, ਥਾਬਿਆਂ ਅਤੇ ਰਲੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ:
ਇੱਕ ਵਿਕਸਤ ਰਾਜ, ਜਿੱਥੇ ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਘੜਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਲੋਕ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਮਾਜਕ ਤਰੱਕੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅਧ-ਵਿਕਸਤ ਰਾਜ, ਜੋ ਹਾਲੇ ਵੀ ਹਿੰਸਕ ਤੇ ਜੰਗੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ — ਬਰਬਰਤਾ ਤੇ ਲਾਲਚ ਜਿਸਦੇ ਮੂਲ ਹਨ।
“ਰਾਠ ਕਬੀਲਾ”, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਛੜਾ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਸਮਾਜ ਹੈ — ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਹਥਿਆਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ, ਸਗੋਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਵੱਟੇ-ਸੱਟੇ ਵਿਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਚਰਾਈ ਅਤੇ ਓਜੜ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਨਾਵਲ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਜੰਗੀ ਤਾਕਤ, ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲਾਲਚ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹਰੇਕ ਤਾਕਤ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਕੂਮਤ ਜਮਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
“ਸੂਰਮੇ” ਵਿਚ ਨਾ ਸਿਰਫ ਤੀਬਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚਾਲਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਨਸਾਨੀ ਚੇਤਨਾ, ਸੰਘਰਸ਼, ਲਾਲਚ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਿਕ ਟਕਰਾਅ ਵੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮਾਜ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਆਇਨਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਜਿਥੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਿੱਛੜੇ ਸਮਾਜ ਵੀ ਹਾਲੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਅਸਥਿਤਵ ਲਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ।